युक्रेन र रुस विवादका कारणण चीनले धेरै चुनौतीहरुको सामना गरिरहेका छ । बढ्दो कूटनीतिक सम्वन्ध रुस र चीनबीचको शीतकालीन खेलकुदमा प्रदर्शन गरिएको थियो ।

जसमध्ये श्री पुटिन पनि एक थिए । केवल केहि मान्यता प्राप्त विदेशी नेताहरु उपस्थित हुन । उल्लेखनीय रुपमा श्री पुटिनले केही समय पछिसम्म पर्खनु भयो ।

युक्रेनको दुई पृथकतावादी क्षेत्रहरुलाई स्वीकार र समर्थन गर्न खेलहरु समाप्त भयो । चिनियाँ सरकारले सार्वजनिक बयानमा युक्रेनमा तनाव कम गर्न सबै पक्षहरुलाई प्रोत्साहित गरेको छ । यद्यपि तनाव बढ्दै गएको आधिकारीक अडानलाई हेदा ?

रुसले यस्ता कुनै पनि प्रतिबन्धहरु त्यागेको छ , यसले चीनको लागि के अर्थ राख्छ युक्रेनमा रसियाको आक्रमणपछि, उच्च दाँवा कूटनीतिज्ञले शीर्षको अर्को बैठक देख्यो नेताहरु यस पटक राष्ट्रपतिहरु बीचः सी जिनपिङ र जो बिडेन । “युक्रेनको अवस्था यति बिग्रिएको छ कि चीनले बिग्रियोस भन्ने चाहँदैन ।”

“चिनियाँ ऐतिहासिक र साँस्कृतिक परम्पराले सधैं शान्तिको पक्षमा जोड दिएको छ र द्धन्द्धको विरोध गरेको छ ।” सी ले बिडेनलाई सम्झाउनु भयो ।

ताइवान जसलाई चीनले दाबी गरेको छ र आवश्यक परे बल प्रयोग गरेर पुनः प्राप्ति गर्ने वाचा गरेको छ । टापु, जुन वाशिंगटन आवश्यक छ । कानूनद्धारा हतियारको रुपमा यसको सतर्कता स्तर बढाएको छ ।

यसको विरुद्धमा विचलित पश्चिम प्रयोग गर्न चीनको डरले डराउँछ । यदि ताइवान समस्यालाई सहि रुपमा सम्बोधन गरिएन भने यसले दुई देशको सम्बन्धमा नकारात्मक असर गर्नेछ ।
मलाई आशा छ कि अमेरिकी पक्षले पर्याप्त ध्यान दिनेछ ।

चीन अमेरिका सम्बन्धको वर्तमान अवस्था हामी दुई र श्री राष्ट्रपतिको अनुकूल शब्दहरुद्धारा प्रहार गरिएको बाध्यकारी सम्झौता कार्यान्वयन गर्न केही अमेरिकीहरुको असफलतासंग प्रत्यक्ष रुपमा सम्बन्धित छ ।

बाइडेनको चीन नीति टोलीको दृष्टिकोणमा रहेको असमानतामा मात्रै चीनले ताइवान स्ट्रेट पार गरेर एउटा विमानवाहक जहाज उडाएर वाशिंगटन डीसीलाई सन्देश पठायो ।

यद्यपि रुस–युक्रेन द्धन्द्धको बारेमा चीन नेतृत्वमा मतभेदहरु छन । संयुक्त राज्य अमेरिकाका लागि चीनका राजदुत किन ग्याङले द वाशिंगटन पोष्टमा एक ओप–एड पेश गरेर चिनियाँ नेताहरुलाई युद्धको बारेमा समय अगावै थाहा थियो भन्ने भनाइलाई खारेज गरे । चीनका पर्यवक्षकहरुले व्याख्या गरे ।

युद्धको लागि चीनको दृष्टिकोणमा सम्भावित परिवर्तनको रुपमा चीनका उप–विदेशमन्त्री ले युचेङले युक्रेनमा भएको द्धन्द्धको लागि नाटोलाई दोष दिएर गठबन्धनलाई शीतयुद्धको विरासत भनी उल्लेख गरेर रुसको प्रतिबन्धको संज्ञा दिएपछि यो त्यस्तो नहुन सक्छ । अपमानजनक ।
युक्रेनमा चिनियाँ नेतृत्वको रणनीतिमा त्रुटिहरु हुन सक्छ ।

चीनले व्यापक “शान्ति सम्झौता” को विकास गर्ने सम्भावना छैन । “समयले प्रमाणित गर्नेछ कि चीनको स्थिति इतिहासको सही पक्षमा छ,“ ।

विदेशमन्त्री वाङ यीले बाइडेन–सी फोनमा भने । हालसालै परम्परागत नेतृत्व उत्तराधिकारी संरचना परिवर्तन गर्ने सीको महत्वकांक्षाको विरुद्ध बोलेका छन ।

पूर्व प्रधानमन्त्री झु रोङजी, चीनका वरिष्ठ नेता बोस झु भनेर चिनिने र पश्चिमाहरुले मन पारउने आर्थिक सुधारकका लिङ्कलिङ वेईका अनुसार वाल स्ट्रीट जर्नल सीसीपी स्रोत उद्धृत गर्दै ।

प्रधानमन्त्री ली खछ्याङले गत साता राजीनामाको घोषणा गरे पनि उनले हुनसक्ने कुरा हामीले थाहा पाएका छौं । नयाँ क्षमतामा फर्कनुहोस । “उनीहरुले सुझाव दिए कि, प्रधानमन्त्रीको रुपमा श्री लीको कार्यकाल आउँदै छ ।

छिट्टै अन्त्यमा, उहाँ नयाँ नेतृत्वको स्थितिमा रहने सम्भावना छ,” रुसको घुसपैठलाई सहयोग गर्नाले रुससंगको पहिलेदेखि नै तनावग्रस्त सम्बन्धलाई थप बिगार्न सक्छ भन्ने कुरा चीनलाई राम्रोसंग थाहा छ ।

समृद्ध प्रजातन्त्रहरु जुन यसका प्राथमिक व्यापार साझेदारीहरु हुन । संयुक्त राज्य अमेरिका सहित युरोपियन युनियन र जापान ।

यी राष्ट्रहरुसंगको सम्बन्ध चीनपछि सबैभन्दा न्यून बिन्दुमा छ । सन् १९७० को दशकमा यसको सुधार र खोल्ने नीतिहरु लागु गरियो ।

यदि चीन रसियासंग गठबन्धन गर्छ भने, उदाहरणका लागि आर्थिक सहायता दिएर वा संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदका प्रतिबन्धहरुलाई भिटो गर्न सहमत भएमा, यो हुनेछ ।

ती जडानहरु मर्मत गर्न चुनौतिपूर्ण । बरु धेरै धनी लोकतन्त्रहरुले देख्नेछन । चीन र रुस कम्युनिष्ट गठबन्धनको भागको रुपमा १९५० को सम्झना गराउँछन ।

यो बनाउँछ चीनसँग कुनै पनि प्रकारको सम्पर्क पुनः सुरु गर्नु धेरै राष्ट्रहरुको लागि लगभग गाह्रो छ । चिनियाँ  विदेश  मन्त्रालयले  युक्रेन र  ताइवानबीच तुलना गर्न नसकिने स्पष्ट रुपमा बताएको छ ।

चीनले ताइवानलाई आफ्नो क्षेत्रको अभिन्न अंग मान्छ भने युक्रेन पूर्ण रुपमा स्वतन्त्र छ । राष्ट्र आफै अधिकारमा यद्यपि, विचार गहिरो स्तरमा समान छ ।

एक आदर्श संसारमा, संयुक्त राष्ट्र राज्यहरुले चीनसंग उच्चस्तरीय वार्ता पुनः सुरु गर्न सक्षम हुनेछन । यसले बेइजिङलाई सम्भलाउन सक्छ । यसको भविष्य एक विश्वव्यापी नेताको रुपमा, संलग्न र उन्नत देशहरुसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने हो, स्लमिङ होइन रुस जस्ता ऊर्जा–राज्य निरंकुशहरुसंग ।

तर वाशिङनटन र बेइजिङबीचको सम्बन्ध पनि कायम रहेकोले यस्तो हुने आशा कमै छ भर्खरका घटनाक्रमहरुबाट त्रसित ।

हालको अवस्थाा सम्भवतः जारी रहनेछ , बेइजिङले पक्षबाट पोटशट लिएको छ भने अन्य देशहरुले युक्रेनको स्वायत्तता बचाउने प्रयास गरिरहेका छन ।